Techniek & AI / 23 oktober 2025

Agentic processen ontwerpen: autonomie met vangrails

Agentic systemen kunnen stappen plannen en uitvoeren. Betrouwbare engineering begint met beperkte bevoegdheden, zichtbare beslissingen en veilige routes voor uitzonderingen.

Terug naar inzichten

Een agent heeft een opdracht én bevoegdheden

Een agentic systeem krijgt niet alleen een vraag, maar kan een reeks stappen uitvoeren: informatie opzoeken, een berekening maken, een systeem raadplegen of een concept klaarzetten. Juist daarom moet de opdracht scherp zijn en moeten de bevoegdheden beperkt blijven.

Beschrijf niet alleen het gewenste eindresultaat, maar ook welke hulpmiddelen beschikbaar zijn, welke acties verboden zijn en wanneer het systeem moet stoppen. Dat geeft techniek en organisatie dezelfde verwachtingen over wat autonomie hier betekent.

Tools verdienen dezelfde zorg als collega’s

Wanneer een agent een CRM, mailbox of interne database mag gebruiken, is dat feitelijk een nieuwe gebruiker met zeer snelle handen. Toegang hoort daarom minimaal te zijn: alleen wat nodig is voor de taak, alleen voor de juiste rol en alleen zolang als nodig.

Log welke informatie is geraadpleegd en welke actie is voorgesteld of uitgevoerd. Niet om mensen te wantrouwen, maar om fouten te kunnen onderzoeken en processen uitlegbaar te houden wanneer er vragen ontstaan.

Ontwerp een veilige stop

Autonomie zonder stopmoment is zelden verstandig. Een agent moet kunnen herkennen dat er informatie ontbreekt, dat een vraag buiten de opdracht valt of dat een actie financiële of relationele gevolgen heeft. Dan is wachten op een mens de juiste uitkomst.

In engineering noemen we dit vaak human-in-the-loop, maar het idee is eenvoudig: op de belangrijke momenten ligt de controle waar die hoort. Een goede wachtrij met de juiste context is waardevoller dan een systeem dat koste wat kost door wil.

Test op de rommelige werkelijkheid

Een agent die een demo perfect uitvoert, is nog geen betrouwbare collega. Test met dubbele gegevens, onduidelijke aanvragen, tegenstrijdige instructies en ontbrekende documenten. Juist die gevallen laten zien of de vangrails werken.

Houd een vaste set voorbeelden bij en herhaal de test na iedere wijziging. Daarmee maak je betrouwbaarheid meetbaar en voorkom je dat een verbetering op één plek stilletjes een nieuw probleem elders veroorzaakt.

Nog een vraag?

Een goed gesprek is een prima begin.

Praat met ons